ΑΡΧΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ
  ΜΗΝΥΜΑ
  ΚΟΙΝΟΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ
  ΙΣΤΟΡΙΑ
  ΕΚΚΛΗΣΙΕΣ
  ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ / ΑΘΛΗΤΙΣΜΟΣ
  ΞΕΝΑΓΗΣΗ
  ΧΑΡΤΗΣ
  ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ
  ΕΡΓΑ
  ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ
  ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΙΣ
  ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
  ΕΚΚΛΗΣΙΕΣ
   
 

Η Εκκλησία της Θεοτόκου

Ο ναός της Θεοτόκου κτίστηκε το 1731 και βρίσκεται στην κεντρική πλατεία του χωριού. Σύμφωνα με την παράδοση ήταν μετόχι της Μονής Αρχαγγέλου.
Στο εσωτερικό του ναού υπάρχουν τοιχογραφίες στο βόρειο και νότιο τοίχο και στην Πρόθεση του ιερού. Οι παλαιότερες είναι του 1768 και υπογράφονται από τον Λεόντιο.

Σύμφωνα με τον R. Gunnis, το εσωτερικό του ναού και οι τοιχογραφίες καταστράφηκαν από πυρκαγιά το 1880. Ίσως όμως η μαρτυρία αυτή να μπαίνει στο βιβλίο του Gunnis εκ παραδρομής, διότι μέχρι σήμερα υπάρχουν τοιχογραφίες του 1769 και του 1864. Ο Λεόντιος φαίνεται να είναι ο ιερομόναχος Λεόντιος, που φιλοτέχνησε τις τοιχογραφίες του 1769 και τη φορητή εικόνα του Αρχαγγέλου του ιδίου έτους, στο καθολικό της Μονής του Αρχαγγέλου στον Αναλιόντα. Ήταν μοναχός στη Μονή του Αγίου Ηρακλειδίου.

Το εικονοστάσι του ναού φέρει χρονολογία 1753. Έγινε επί αρχιεπισκόπου Φιλοθέου και φέρει τις υπογραφίες του ιεροδιακόνου Νεκταρίου και του Δοσιθέου, που ήταν μαθητές του Φιλαρέτου. Η επιγραφή έχει ως ακολούθως:
Το δε τέμπλος μετά των εωρτών τε Νεκταρίου χεί Ιεροδακόνου Δοσιθέου των μαθητών Φιλαρέτου.

Δεύτερη επιγραφή σημειώνει ότι οι εργασίες έγιναν κάτω από την επιστασία του ιερομονάχου Γερασίμου και τα έξοδα καλύφθηκαν από τη μονή και τους κατοίκους της κοινότητας. Οι αγιογράφοι αυτοί ήταν μοναχοί στη Μονή του Αγίου Ηρακλειδίου. Ο Φιλάρετος υπογράφει τις τοιχογραφίες στο νότιο τοίχο του καθολικού της Μονής Αγίου Ηρακλειδίου το 1759. Τεχνοτροπικά ανήκουν στον καλλιτεχνικό περίγυρο του ιερομόναχου Ιωαννικίου, που και αυτός προέρχεται από το ίδιο μοναστήρι. Άλλοι ζωγράφοι του ίδιου περίγυρου ήταν, εκτός από το Φιλάρετο, το Νεκτάριο και το Δοσίθεο, ο Λεόντιος, ο Φιλόθεος, ο Λαυρέντιος κ.α. Ο Ιωαννίκιος, που φαίνεται να είναι ο πρώτος της σειράς, άφησε έργα του σε πολλές εκκλησίες και μοναστήρια της Κύπρου (Αγία Νάπα Λεμεσού, Μονογενής στο Κοιλάνι, Άγιος Γεώργιος της Άρπερας στην Τερσεφάνου κ.α.) Η τεχνοτροπική τάση αυτών των αγιογράφων επικράτησε μέχρι το τέλος του 18ου αιώνα, προτού επικρατήσει η σχολή Κορνάρου. Έργα τους απαντώνται στις Μονές του Αρχαγγέλου στον Αναλιόντα και στο Μονάγρι, στην Ψημολόφου, στη Μονή του Αγίου Μηνά στη Βάβλα, στο ναό του Τιμίου Σταυρού στα Λεύκαρα, στον καθεθρικό του Αγίου Ιωάννου στη Λευκωσία κ.α.


Η εκκλησία του Αγίου Γεωργίου

Ο ναός του Αγίου Γεωργίου κτίστηκε στο τέλος τους 19ου αιώνα. Είναι μονόκλιτος με πολυγωνική εξωτερικά και ημικυκλική εσωτερικά και ημικυκλική εσωτερικά αψίδα. Η αψίδα καλύπτεται με τεταρτοσφαίριο, ενώ ο κυρίως ναός με τέσσερα απλοποιημένα σταυροθόλια, που διαχωρίζονται και υποβαστάζονται με σφενδόνια, που αρχίζουν από καλά επεξεργασμένους προβόλους πάνω στους βόρειους και νότιους τοίχους. Στην κατάληξη κάθε τόξου αντιστοιχεί εξωτερικά και μια αντηρίδα. Το άνω μέρος του βόρειου και νοτίου τοίχου τελειώνει κάθε φορά με σειρά τριγωνικών αετωμάτων, των οποίων η βάση αντιστοιχεί στη χορδή των τόξων των σταυροθολίων της οροφής. Ο ναός έχει εισόδους στα δυτικά και νότια και ένα μόνο παράθυρο στα βόρεια, εκτός από το μικρό κούφωμα στην αψίδα του ιερού.

Το εικονοστάσι του ναού είναι της ίδιας εποχής με την αρχιτεκτονική του ναού. Οι παλαιότερες εικόνες του εικονοστασίου είναι του Όθωνος Γιαβοπούλου, και φέρουν χρονολογία 1901. Υπάρχει επίσης μια του Κουσουλίδη, που χρονολογείται στο πρώτο μισό του 20ου αιώνα. Ο Γιαβόπουλος ο Αθηναίος έκανε τοιχογραφίες στη Λόφου, το Βουνί, το Όμοδος, την Αγία Νάπα Λεμεσού και εικόνες του κοσμούν αρκετές εκκλησίες του νησιού.

Την αγιογράφηση του ναού ανέλαβε το εργαστήριο βυζαντινής αγιογραφίας και ψηφιδωτού των αδελφών Κεπόλα από την Αθηένου. Οι τοιχογραφίες φιλοτεχνήθηκαν κατά το 1991-92 από τον Άλκη Κεπόλα από την Αθηένου και Κώστα Γλυκερίου από τον Πρόδρομο.

Το ψηφιδωτό του Αγίου Γεωργίου, που γεμίζει το τύμπανο του τυφλού κουφώματος στον εξωτερικό δυτικό τοίχο δίπλα από την κυρία είσοδο του ναού, φιλοτεχνήθηκε το 1992 από τον Γεώργιο Κεπόλα και τον Νίκο Χριστοδουλίδη. Ο Άγιος παρουσιάζεται στηθαίος και μετωπικός φέροντας ακόντιο και ασπίδα.

Το εικονογραφικό πρόγραμμα των τοιχογραφιών κατανέμεται σε δύο κυρίως ζώνες και προσαρμόζεται στην ιδιόμορφη μορφολογία των αρχιτεκτονικών μερών του ναού, όπως για παράδειγμα πάνω στις οκτώ έδρες των τεταρτοσφαιρίων. Βασικά στην κάθετη τοιχοδομή ξεχωρίζουν δύο ζώνες: η ανώτερη με σκηνές από το χριστολογικό κύκλο και από βίους αγίων. Η κατώτερη με ολόσωμες μορφές αγίων. Ο χώρος μεταξύ της κατώτερης ζώνης και του δαπέδου διατρέχεται σε όλη την περιφέρει του ναού από διακοσμητικό κυμάτιο και ζωγραφιστή ποδέα.

Ιερό Βήμα και Αψίδα
Το τεταρτοσφαίριο της αψίδας καλύπτεται με την Πλατυτέρα των Ουρανών, περιστοιχισμένη με δύο «Αγγέλους Κυρίου» όπως αναγράφονται. Και οι τρεις μορφές παρουσιάζονται στηθαίες. Η κάτω ζώνη της αψίδας διατρέχεται από τους πατέρες της εκκλησίας Νικόλαο, Λάζαρο, Ιωάννη το Χρυσόστομο, Βασίλειο το Μέγα, Γρηγόριο το Θεολόγο και Νεκτάριο. Ο χορός των πατέρων κλείνει στα δύο άκρα με τους αρχαγγέλους Γαβριήλ και Μιχαήλ.

Ο ανατολικός τοίχος σχηματίζει αέτωμα πάνω από την αψίδα, και στο κάτω μέρος την περιβάλλει. Στην άνω απόληξη του αετώματος εικονίζεται το Άγιο Μανδήλιο και στον υπόλοιπο χώρο οι βασιλείς της Παλαιάς Διαθήκης Δαβίδ και Σολομών και οι προφήτες Αββακούμ, Ησαΐας, Ααρών και Μωυσής.

Στην εσοχή της Αγίας Πρόθεσης εικονίζεται η Γέννηση του Χριστού και πάνω από την εσοχή η Κιβωτός της Διαθήκης. Στην εσοχή του βόρειου τοίχου δίπλα από την Αγία Πρόθεση παρουσιάζεται η Ζωοδόχος Πηγή, όπου βρίσκεται και η βρύση και το χωνευτήρι του ναού.

Στο βόρειο τοίχο μέσα στο Ιερό Βήμα παρουσιάζονται στο άνω μέρος η Αγία Μαρία η Αιγυπτία και ο Άγιος Ζωσιμάς και στο κάτω μέρος ο Άγιος Σπυρίδων ο Τιμιθούντος, σφίγγοντας στο χέρι το κεράμιο κατά το θαύμα, που έκανε στην πρώτη Οικουμενική Σύνοδο το 325 μ.χ.

Σταυροθολία Οροφής (Με κατεύθυνση από ανατολικά στα δυτικά)

Πρώτο σταυροθόλιο
Οι οκτώ του έδρες γεμίζουν με τις μορφές του προφήτη Ηλία και των αγίων Ηρακλειδίου, Μέμνονος, Κυριακού του αναχωρητή, Ιωάννη του Λαμπαδιστή, Αγίου Χαραλάμπου και του Αγίου Θεοδοσίου του Κοινοβιάρχη.

Δεύτερο σταυροθόλιο

Περιλαμβάνει τη Μεγάλη Δέηση. Οι δύο ανατολικές έδρες καλύπτονται με τον Παντοκράτορα και ακολουθούν στις υπόλοιπες η Θεοτόκος, ο Πρόδρομος, οι τέσσερις Ευαγγελιστές Μάρκος, Ιωάννης, Λουκάς και Ματθαίος, ο Άγιος Ιωάννης ο Θεολόγος και οι αρχάγγελοι Γαβριήλ και Μιχαήλ.

Τρίτο σταυροθόλιο

Εδώ παρουσιάζονται οι τρεις Ιεράρχες Βασίλειος ο Μέγας, Γρηγόριος ο Θεολόγος και Ιωάννης ο Χρυσόστομος, ακολουθεί η Αγία Φωτεινή και οι Άγιοι Σωφρόνιος, Παύλος, Κυριακός της Ευρύχου και Ανδρέας.

Τέταρτο σταυροθόλιο

Στο τελευταίο προς δυσμάς σταυροθόλιο έχουν ζωγραφιστεί οι Άγιοι Στυλιανός ο Παφλαγών, Κυπριανός, Αναστάσιος, Θεράπων του Λυθροδόντα, Σωκράτης, Όμηρος, η Αγία Ευανθία και ο δίκαιος Συμεών ο Θεοδόχος.

ΚΥΡΙΩΣ ΝΑΟΣ

Άνω ζώνη

Ο χριστολογικός κύκλος αρχίζει να εικονίζεται από το ανατολικό μέρος του νότιου τοίχου με κατεύθυνση προς τα δυτικά. Στη δυτική κατάληξη των τοίχων διακόπτεται η εικονογράφηση του χριστολογικού κύκλου με άλλες σκηνές και μορφές αγίων.

Νότιος τοίχος

Ευαγγελισμός της Θεοτόκου, Γέννηση του Χριστού, Βάπτιση και η τελευταία σκηνή παρουσιάζει την Ύψωση του Τιμίου Σταυρού.
Βόρειος τοίχος
Η πρώτη σκηνή εικονίζει τα μαρτύρια των Αγίων Ραφαήλ, Νικολάου και Ειρήνης και ακολουθούν οι σκηνές της Σταύρωσης του Κυρίου και της Ανάστασης του (με τον τύπο της Εις Άδου Καθόδου).

Δυτικός τοίχος

Το αέτωμα γεμίζει με τη σκηνή όπου ο Άγιος Γεώργιος παραδίδει την πριγκιποπούλα στο βασιλέα πατέρα της μετά τη διάσωση της από το δράκοντα, δεν εικονίζεται όμως η σκηνή της εξόντωσης του δράκοντα, η οποία ζωγραφίζεται τελικά στο ανατολικό μέρος του βόρειου τοίχου.

Κάτω ζώνη

Νότιος τοίχος

Άγιος Δημήτριος ο Μυροβλύτης σκοτώνοντας τον στρατιώτη, Άγιος Μάμας, Άγιος Αλέξιος ο άνθρωπος του Θεού, ο Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος, Άγιος Χριστόφορος, Απόστολος Ανδρέας, Άγιος Φανούριος, Άγιος Χαράλαμπος και Άγιος Στυλιανός.

Δυτικός τοίχος

Άγιοι Κωνσταντίνος και Ελένη και οι Άγιοι Ραφαήλ, Νικόλαος και Ειρήνη.

Βόρειος τοίχος

Αγία Μαρίνα, Αγία Χριστίνα, Αγία Ιωάννα η Μυροφόρος, η Αγία Άννα κρατώντας τη Θεοτόκο βρέφος, Αγία Ειρήνη, Αγία Κυριακή, Αγία Θέκλα η Πρωτομάρτυς, Αγία Αναστασία η Φαρμακολύτρια, Αγία Θεοδώρα η εν Θεσσαλονίκη, Αγία Παρασκευή, Αγία Πελαγία η Τηνία, Αγία Ειρήνη η Χρυσοβαλάντου, Άγιος Ραφαήλ ο εν Λέσβω Νεοφανείς Μάρτυς και τέλος η σκηνή της εξόντωσης του δράκοντα από τον έφιππο Άγιος Γεώργιο.